Çok İş Az İcraat

Kıymetli okurlarım hepinize selam eder, güzel bir hafta geçirmenizi Allah’tan niyaz ederim.

Bu hafta sizlerle birçoğunuzun ismen duyduğu DEHB nedir onu konuşmak istiyorum. Öncelikle bir örnek ile başlayalım.

Ali 4 yaşındadır. Annesi Ali’nin doğumundan beri çok hareketli olduğunu söylüyor. Hiçbir zaman rahat uyumadığını, sık sık uyandığını ve ağladığını söylüyor. Kendisinden 4 yaş büyük ablasıyla karşılaştırıldığında Ali’nin çok huzursuz kıpır kıpır olduğunu ve istekleri yapılmadığına aşırı bir biçimde tutturup kendini yerden yere attığını belirtiyor. Bu yüzden Ali ile alışverişe gitmek imkansız hale gelmiştir. Babası pazar günleri Ali’nin kıpırdanmasından, yaramazlığından ve kendisini rahatsız etmesinden bıktığı için erkenden evden uzaklaşıyorum. Anne komşulara gittiğinde, Ali diğer çocuklarla oynamak yerine evi altüst ettiği için gezmeye gidemez olmuş. Ayrıca Ali’ye söz dinletmek için uğraşmaktan kendinin de çok yıprandığını belirtiyor. Ali devamlı yaramazlık yapıp, sürekli yaramazlık yaptığı ve hiç söz dinlemediği için annesinin sabrı taşıyor. Bu nedenle bazen Ali’yi dövüyor, sonra da çok üzülmüyormuş. Bir süre Ali’yi kreşe göndermeye çalışmışlar;ancak diğer veliler ve öğretmenler tarafından, diğer öğrencilerin eğitimini bozduğu gerekçesiyle kreşe devam etmesi istememiş. Ali oyundan oyuna atlama huyu ve hep kendi isteklerinin yapılmasını isteme huyundan dolayı, çocuklar tarafından sevilmeyen bir çocuk haline gelmiş.

Yukarıda DEHB olan bir çocuğun hikayesi ile başladık sizin de okuduğunuz gibi aşırı hareketlilik, birden çok şeyi bir anda yapmak isteyip birini bile zor tamamlayan bireylere karşı karşıyayız şimdi biraz derine inelim.

DEHB Nedir?

Çocuklarda gelişim dönemlerine uygun olmayan dikkat Eksikliği, dürtü kontrolsüzlüğü, aşırı hareketlilik ve kurallara uyum güçlüğü olarak olarak tanımlanır. Tanı konulabilmesi için bu belirtilerin 7 yaşından önce görülmesi ve normal bireye göre daha şiddetli düzeyde olması gerekir. Ayrıca bu belirtilerin kişinin günlük yaşamını sekteye uğratması ve yaşamını olumsuz etkilemesi gerekmektedir.

Aşırı Hareketlilik

DEHB de önemli kriterlerde bir tanesidir. Ama tanı konulabilmesi için öncelikle bu yaş döneminde hareketli olmanın normal olduğu bilinmeli yaşıtları ile arasında aşırı farklar varsa ve bu her yerde karşılaşılan bir duruma DEHB’ en süphlenilebilir.

Dürtüsellik

Aceleci davranma, istekleri erteleye eme, konuşmaların bitmesini bekleyemem gibi biraz aceleci yanları vardır tabi bu sosyal çevre açısından sıkıntılar doğurabilmektedir.

Dikkat Eksikliği

Başlığımıza büyük oranda ilgili kısım burası bir çok isi bir anda yapmaya çalışırlar ama maalesef bir çoğunda başarısız olurlar.

Dikkat Eksikliğinin Belirtileri:

1. Çoğu zaman dikkatini ayrıntılara veremez, dikkatsizce hatalar yapar.

2.Çoğu zaman aldığı görevlerde ya da oyunlarda dikkati dağılır

3. Doğrudan kendine konuşulduğunda dinlemiyormuş gibi görünür.

4.Çoğ yönergeleri izlemez, ödevlerini ve işlerini aksatır.

5.Çoğu zaman aldığı sorumluluğu yapmakta zorlanır.

6.Çoğu zaman zihinsel çaba gerektiren işleri sevmez bunların içinde bulunmayı da sevmez.

7. Çoğu zaman eşyalarını kaybeder.

8. Dikkati çabuk dağılır.

9. Birde unutkandır bu arkadaşlarımız.

Hiperaktivite Belirtileri

1. Elleri ayakları çoğu zaman kıpırdar, yerinde duramaz

2. Çok konuşur.

3. Boş duramaz zıplar, atlar, tırmanır.

4.Sırada oturup 40 dakika ders dinlemek imkansız kadar zor olabilir, kalkar kıpırdar…

Nedenleri

1. Kalıtım

2. Çevre

3.Beyindeki Yapısal Değişiklikler

Not; DEHB görülen bireylerin %10-%40 arasında öğrenme güçlüğü eş tanısı aldıkları bilinmektedir.

Tedavisi

1.İlaçla tedavi

2.Ebeveyn ve Öğretmen Eğitimi

3. Çocuğa Özel Tedavi Yöntemleri

4.Ortamın Düzenlenmesi

5.Çocukla Bireysel Terapiler

Son olarak sizleri sıkmamak için bunların detayına inmiyorum ama bu konuyu sadece ailesinde DEHB olan ailelerin değil, öğretmenlerin, çevrenin de haberdar olması gerekmektedir. Dışlamak yerine kucak açmak gerekir elinde olan bir şey değildir DEHB.

Kaynakça

Doğru Y, Sunay S, Öğrenme Güçlükleri Kitabı s(79-103).

https://www.mentalup.net/blog/dikkat-eksikligi-hiperaktivite-bozuklugu-(dehb)